Wat is het?

Sommige dijktrajecten zijn cruciaal voor de bescherming van het achterland tegen overstromingen, zoals de dijken langs de grote rivieren. Uit toetsing van de dijken in de Rijswaard bij Waardenburg bleek dat het hoogste punt van de dijk niet hoog genoeg was om risico van overstroming door golfoploop en golfoverslag uit te sluiten. Dit dijkraject laat echter weinig ruimte voor verhoging en het cultuurhistorisch belang van dit traject is groot. Reden voor Waterschap Rivierenland om een aantal alternatieven voor traditionele dijkverhoging te laten onderzoeken door Deltares. In de verkenning werd ook de bestaande vegetatie voor de dijk in ogenschouw genomen. Die vegetatie kan namelijk, zo bleek, een belangrijke rol spelen in het verbeteren van de waterveiligheid. Het is een mooi voorbeeld van bouwen met de natuur en gebruik maken van wat er al is.

Wat hebben we gedaan en wat is het resultaat?

Deltares bracht in kaart hoeveel van de bestaande houtige vegetatie voor de dijk, zoals grienden, gemixte ooibossen en meidoornhagen in uiterwaarden, tijdens hoog water de golfaanval op de dijk kan reduceren. Op basis van die informatie zijn modelberekeningen gemaakt met het SWAN-VEG model. Daardoor werd de invloed van de vegetatie op de golfpatronen zichtbaar. Het bleek dat de wilgenbossen een substantiële reductie van golven en golfoploop op de dijk tot gevolg kunnen hebben.

Het goede nieuws dat hieruit voortkomt, is dat als bestaande vegetatie meegenomen wordt in standaard toetsingsmethoden, dit positieve gevolgen heeft voor de toekomstige manier van dijkbeheer en onderhoud. Hele stukken dijk hoeven mogelijk minder verhoogd te worden of dat kan op een andere manier gebeuren. Dat zou een significante verlaging van de kosten tot gevolg kunnen hebben.

Momenteel wordt nagedacht over een verdiepende studie om voor een groter traject de effecten van vegetatie in de uiterwaarden op golfreductie in kaart te brengen. Relevant is dat Deltares een gevalideerde methode ontwikkelt voor zowel de toetsing als voor het ontwerp. Daarmee kan de reductie van golfoploop en golfoverslag door vegetatie verantwoord in rekening worden gebracht.

Ellis Penning
Bestaande vegetatie in de uiterwaarden meenemen in de toetsing van dijken die golfoploop en overslagproblemen ondervinden, kan dijkbeheer en onderhoud reduceren, zo laat deze succesvolle verkenning zien.
Ellis Penning
Expert Waterkwaliteit en Ecosystemen, Deltares
Johan van der Meulen (links) beleidsadviseur waterkeringen en Peter Damen, geotechnisch manager bij Waterschap Rivierenland
Als Waterschap Rivierenland vinden we het belangrijk om invulling te geven aan de principes van Building with Nature en om innovatief te zijn bij complexe dijkversterkingsopgaven. De verkenning van Deltares biedt een interessant perspectief op alternatieven voor traditionele dijkverhoging en –verbreding
Johan van der Meulen (links)
Adviseur waterkeringen Waterschap Rivierenland

In samenwerking met

Voor dit project heeft Deltares samengewerkt met de volgende partner:

Waterschap Rivierenland
Wil je meer weten over dit project?
Ellis Penning
Ellis Penning
Expert Waterkwaliteit en Ecosystemen
+31 (0)88 335 8468
Of lees verder op onze website
www.deltares.nl

Deltares Jaarverslag 2015

0